کد خبر: 1989
تاریخ انتشار: 5 مهر 1395 - 12:29
5/7/95
ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری چین در کشاورزی ایران/ برای ارتباط با چین، طرح تجاری نداریم/ راه طی‌شده چین برای کشاورزی ایران
به مناسبت سفر وزیر کشاورزى چین به ایران با محمدحسین عمادى مشاور وزیر جهاد کشاورزى که خود سال‌هاست عضو انجمن دوستى ایران چین بوده و به‌عنوان مشاور علمى مراکز تحقیقاتى چین به این کشور سفرهاى متعددى دارد در مورد امکانات کشور چین در بخش کشاورزى و زمینه‌هاى همکارى مشترک این دو کشور گفت‌وگو کرده‌ایم که از نظرتان می‌گذرد.

 

در نخستین پرسش از او می‌پرسم: کشور چین چه مزایا و امتیازاتى در بخش کشاورزى دارد که می‌توان روى آن حساب کرد؟

مشاور وزیر جهاد کشاورزی می‌گوید: قبل از هر چیز بهتر است اطلاعات کلی از کشاورزى چین و تحولات سه دهه گذشته آن داشته باشیم.

چین در عرض ۲۰ سال (۲۰۰۰ - ۱۹۸۰)، راهی که دیگر کشورهادر یک قرن طی کردهاند را پیمود. در این مدت، کیفیت زندگی مردم چین ۲۲ برابر بهتر شده، درآمد سرانه روستاییان ۵۴ برابر افزایش و شمار جمعیت کم‌درآمد از ۵۳ درصد به هشت درصد کاهش یافت.

هرچند سهم کشاورزی از تولید ناخالص داخلی ۹ درصد است، اما ارزش تولیدات کشاورزی این کشور در سال ۲۰۱۲ به رکورد۲۲۰ میلیارد دلار رسید.

اما اگر بخواهیم به زمینه‌هاى همکارى اشاره کنم باید بگویم که سه زمینه اصلی همکارى ایران و چین وجود دارد که عبارتند از: ١- تأمین نیازهای سرمایه‌گذاری مالی، ٢- همکاری‌هاى فنى و تکنیکى با مشارکت بخش خصوصی ایران ٣- تسهیل صادرات محصولات کشاورزى.

تعیین اولویت‌هاى بخش و تدوین طرح تجاری، گام نخست برای جذب سرمایه و سرمایه‌‌گذاران چینی است.

مشاور وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به محدودیت‌های دو دهه گذشته در جذب سرمایه‌گذار برای بخش کشاورزی، تعیین اولویت‌ها و تدوین طرح تجاری را نخستین گام در راستای جذب سرمایه‌گذاران چینی معرفی کرد.

محمدحسین عمادی، مشاور وزیر جهاد کشاورزی می‌افزاید: شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران چینی گزینه‌های مناسبی برای تأمین سرمایه و تکنولوژى مورد نیاز ایران در بخش کشاورزی هستند.

وی ادامه داد: کشور چین در حال حاضر به‌دلیل داشتن نیروی انسانی ارزان و مدیریت بهینه در مقیاس بزرگ و حمایت متمرکز دولتی بزرگ‌ترین کارخانه تولید جهان است و طرف اول تجاری ۱۳۸ کشور جهان به‌شمار می‌رود.

به گفته عمادی، تراز تجاری چین با آمریکا نیز مانند ایران به نفع چین مثبت است. حجم مبادلات بین ایران و چین تنها یک درصد حجم مبادله این کشور با آمریکا هم نیست.

وی چین را غول بزرگ اقتصادی جهان توصیف کرد که در سه دهه گذشته رشد اقتصادی خوبی داشته که قابل مقایسه با هیچ‌یک از کشورهای جهان نیست. در حال حاضر این کشور بزرگ‌ترین فروشنده بسیارى از کالاها به‌شمار می‌رود.

مشاور امور فن‌آوری‌ وزیر جهاد کشاورزی بیان کرد: چین به‌دلیل آنکه نیاز خریدار کالاهای با قیمت‌های متفاوت تولید می‌کند از انعطاف خوبی در بازار جهان برخوردار بوده و قیمت تمام‌شده حتى کالاهای درجه یک چینی در مقایسه با کالاهای اروپایی که کیفیت مشابهی دارند به مراتب کمتر است.

پرسش بعدى ما درباره استراتژى جدید چین در زمینه راه ابریشم که به "یک جاده یک کمربند" مشهور شده است مربوط می‌شود.

عمادی پاسخ داد: در حال حاضر چین تمام سرمایه خود را روی استراتژی "یک جاده یک کمربند" متمرکز کرده است. این جاده شاهراه ظهور تمدن جدیدی به نام چین خواهد بود. اهداف اصلى دولت چین در این باره متعدد است. اما ایران می‌تواند از این استراتژى استفاده‌هاى خود را ببرد براى مثال:

١- توسعه منطقه شرق چین به همراه توسعه ارتباط بیشتر بین ایران با جهان به‌ویژه با شرق؛

٢- انتقال انرژى کالا و بسط ارتباطات؛

٣- توسعه روابط و مراودات مردم دو کشور و گردشگرى شمال - جنوب؛

٤- ترکیب یک جاده یک کمربند با ایده اوروآسیا و کمربند شمال جنوب؛

٥- بنیاد گذاشتن تعامل بیشتر شرق و غرب؛

٦- تحول در نظم جهانى و بنیان نوینى در مبادلات و سازندگى و توسعه بین‌المللی؛

٧- یک راه و یک کمربند تحول فرهنگى نیاز دارد که از طریق تعامل بین تنوع و تفاوت‌ها ایجاد می‌شود؛ لذا باید زمینه تعامل فرهنگ‌هاى متفاوت را ایجاد کرد؛

٨-در واقع ما یک راه ابریشم نداشتیم بلکه راه‌هایی بوده که مسیر عبور ابریشم بوده‌اند؛

٩- ایران باستان شانه ارتباطى جاده ابریشم بین چین و اروپا بوده است. راه ابریشم جدید از همان مسیر نمی‌گذرد، بلکه استراتژى توسعه روابط جهانى چین بوده که سوار بر مسیر سنتى است؛

وی اضافه کرد: مسیر جاده ابریشم، مسیر جدیدی است که بانک توسعه زیرساخت آسیا و سرمایه و دارایی‌های کشور چین، منابع مالی آن را تأمین می‌کند. این مسیر از سراسر چین عبور کرده و با عبور از منتهی‌الیه غربی این کشور وارد آسیای میانه می‌شود، سپس در ایران دو شاخه می‌شود. بخشی از این جاده از خاک ایران عبور کرده و بخش دیگر آن با عبور از دریای مازندران وارد آذربایجان و در نهایت اروپا می‌شود.

مشاور امور فن‌آوری‌های وزیرجهاد کشاورزی گفت: این جاده یک مسیر آبی هم دارد که با عبور از کانال سوئز و خلیج فارس دوباره به سمت چین بازمی‌گردد و در نهایت یک کمربند را می‌سازد. در مسیر خشکی را ابریشم جدید یک جاده اتوبانى به همراه مسیر ریل راه‌آهن و به همراه خط لوله نفت و گاز و در کنار بزرگ‌ترین فیبر نوری جهان در این مسیر ایجاد خواهد شد.

وی تأکید کرد: برنامه‌های ساخت این جاده به سرعت توسط چین در حال پیگیری بوده و بدون شک جاده ابریشم محل ظهور بلوک اقتصادی جدیدی در مناسبات جهان خواهد شد.

عمادی افزود: منافع ملی ما ایجاب می‌کند که با رعایت ملاحظات از مزایاى این فرصت استفاده کنیم.

 

 

چین برنده در جنگ قیمت‌ها

به گفته مشاور وزیر جهاد کشاورزی، در حال حاضر چین در جنگ قیمت‌ها، برنده است؛ زیرا این کشور علاوه بر اینکه کالاهایی با قیمت‌های متفاوت تولید می‌کند، در بازارهای جهانی انعطاف فرهنگى و اجتماعى لازم را دارد.

وی با اشاره به اینکه کشور چین دارای ۱,۴ میلیارد نفر جمعیت است، پروژه چین‌هراسی را یک پروژه بین‌المللی دانست که با توهم توطئه نیز هماهنگ شده است.

عمادی معتقد است: اگر جنس بی‌کیفیت (بنجل) چینی به بازار ایران راه می‌یابد دو دلیل دارد؛ نخست اینکه تاجران ایرانی به‌دلیل قدرت کم خریدار به‌دنبال جنس ارزان است، دوم به‌دلیل عدم وجود نظام استاندارد و کنترل کیفیت در ایران کالاها بدون آزمون به کشور وارد می‌شود و نظارت دقیقی بر گمرکات وجود ندارد و با اصلاح این معایب، بدون شک می‌توانیم از مزایای کالاهای با کیفیت و ارزان چینی بهره‌مند شویم.

وی اضافه می‌کند: چین پس از سال‌ها عضو سازمان تجارت جهانی شده الان هم تابع قوانین سازمان تجارت جهانی است. این کشور مانند سایر کشورها دنبال منافع ملی خود است و طبیعی است که در معاملات به‌دنبال منافع مردم خود باشد؛ بنابراین اگر قصد مذاکره با چین را داریم باید با شناخت نقاط قوت و ضعف این کشور و نیازهای ایران با شناخت کامل از توان و نقاط ضعف چین بر سر میز مذاکره بنشینیم.

 

 

 

در ادامه از او می‌پرسیم: چه کمک‌هایی را می‌توان از چین دریافت کرد؟

مشاور وزیر جهاد کشاورزی می‌گوید: ١- تأمین نیازهای سرمایه‌گذاری مالی، ٢- کمک‌هاى فنى و تکنیکى با مشارکت بخش خصوصی ایران ٣- تسهیل صادرات محصولات کشاورزى و شیلاتى ایران به چین یا از طریق چین به دنیا.

چین به‌راحتی می‌تواند بخش عمده‌اى از نیازهای سرمایه‌گذاری ایران را تأمین کند. بعد از تحریم بسیارى کارخانه‌های فرآورى ایرانی تعطیل است و نیاز به سرمایه‌گذار داریم.

عمادی ادامه داد: در حال حاضر اگرچه یک سال از امضای برجام می‌گذرد، اما بانک‌های اروپایی از ترس تبعات مبادله با ایران نشست‌های کاری خود با ایران را در کشورهای ثالث نظیر امارات یا غیره برگزار می‌کنند و هنوز LC برای بانک‌های ایرانی باز نکرده‌اند، اما ایران و چین یک خط اعتباری ۲۰ میلیارد دلاری دارند که هفت تا هشت بانک خصوصی ایران می‌تواند با گشایشLC، زمینه تبادلات تجاری بین دو کشور را فراهم کند.

وی اضافه کرد: سرمایه‌گذاران خصوصی چین بنا به توصیه دولت خود آمادگی ورود به بازار ایران را دارند. در چارچوب پروژه جاده ابریشم هر استاندار چینی تا سقف ۱۰۰ میلیون دلار با کشورهای مسیر این جاده می‌تواند وارد معامله شود. چین ۳۰ تا ۴۰ استان دارد که می‌توانند در چارچوب مسیر ابریشم با ایران وارد تبادل تجاری شود.

عمادی بیان کرد: در ۲۰ سال گذشته به‌دلیل تحریم‌ها و مشکلات داخلی از انواع تکنولوژی‌ها عقب افتاده‌ایم. چین از نظر تکنولوژی ماشین‌آلات، سموم شیمیایی و بذر در این مدت پیشرفت‌های خوبی داشته که می‌توان از آن استفاده کرد.

وی تأکید کرد: برخى از کالای درجه یک چینی در مقایسه با کالاهای اروپایی ارزان‌تر است اروپا و آمریکا بسیاری از محصولات را با مارک خود در چین تولید می‌کنند. یا مونستانتو پیشرفته‌ترین کمپانی بذر جهان محصول در چین بذر تولید می‌کند. بسیاری از علف‌کش‌های اروپایی هم‌اکنون در کمپانی‌های چینی تولید می‌شود، اما علف‌کش‌های درجه یک راهی آلمان و کشورهایی با سیستم کنترل قوی رفته و درجه چندم‌های چینی به بازار ایران وارد می‌شود.

مشاور وزیر جهاد کشاورزی خاطرنشان کرد: اگر فقط به دنبال کیفیت هستیم باید سیستم نظارتی خود را قبلاً تقویت کنیم که جنس بی‌کیفیت وارد ایران نشود؛ در این صورت می‌توان از چین به‌عنوان شریک تجاری مناسب استفاده کرد.

ما نخست باید نظام نظارت و کنترل خودمان را مدیریت کنیم. نظام واردات استاندارد، کنترل کیفیت و سلامت غذایی داشته باشیم. به این ترتیب هر تاجری می‌تواند واردات انجام دهد، اما اگر کیفیت محصولی که ثبت سفارش شده مناسب نبود، دولت به آن اجازه واردات نخواهد داد.

عمادی اظهار داشت: چین آمادگی همه نوع همکاری با سایر کشورهای جهان را دارد؛ زیرا اقتصاد چین در سرمایه و تکنولوژی به اشباع رسیده است. این کشور حتی مایل به همکاری با سایر کشورها است. به همین دلیل در صنعت فولاد، ماشین‌سازی و... آمادگی همکاری خود با سایر کشورهای جهان و ازجمله ایران را اعلام کرده است.

وی همچنین افزود: اصل نخست چین این است که با درهای باز و رقابت کار کند و امنیت داخلی خود را به هیچ وجه در تعامل با کشور دیگری به خطر نیاندازد.

چین در بسیاری از پروژه‌های سرمایه‌گذاری ایران شرط تأمین ۶۰ درصد کالاها از بازار این کشور را مطرح می‌کند. به این ترتیب امنیت شغلی در ایران به مخاطره خواهد افتاد، اما مشاور امور فن‌آوری‌های نوین وزارت جهاد کشاورزی معتقد است: شرایط چانه‌زنی در قراردادها وجود دارد و می‌توان جلوی این مخاطرات را گرفت.

وی ادامه داد: این مسئله به‌طور کامل بر اساس سیاست‌های ملی هر کشوری قابل تنظیم است. مثلاً یک کشور آفریقایی تا ۱۰۰ درصد سرمایه پول و کالای مورد نیاز خود را از چین می‌آورد، اما استرالیا می‌گوید ۱۰ درصد ماشین‌آلات چین را می‌خواهم و بقیه کمک‌ها را نمی‌پذیرد. در واقع این مسئله در اختیار دولت‌ها است و قابل تغییر است.

 

 

چین کشوری پیشرفته در کشاورزی فرامرزی

به گفته عمادی چین پیشرفته‌ترین کشور جهان در اقتصاد و کشاورزى فرامرزی است بسیارى مزارع در ایتالیا و فرانسه را خریده است. زمین‌های ایسلند که زیر یخ‌ها بود و به دلیل گرمایش زمین آزاد شده، برای تأمین نیازهای چین زیر کشت گندم رفته و مالک بسیارى از گاوداری‌های بزرگ کانادا است. چین برای تأمین نیازهای غذایی خود مایل است در صنعت شیلات ایران سرمایه‌گذاری کرده و محصول تولیدی را به چین ارسال کند. در حال حاضر نیز یک شرکت چینی در چابهار خیار دریایی تولید می‌کند.

ایران کشوری با مشکلات متعدد زیست‌محیطی است. کمبود منابع آب اجازه توسعه تولید محصولات کشاورزی را از مسئولان سلب کرده و چین در سرمایه‌گذاری‌های بخش کشاورزی به‌دنبال تأمین نیازهای خود است.

 

 

قوانین سرمایه‌گذاری در ایران شفاف نیست

به گفته مشاور امور فن‌آوری‌های نوین وزارت جهاد کشاورزی، در ایران هیچ سایتی نداریم که به زبان بین‌المللی تمام قوانین سرمایه‌گذاری را به صورت شفاف مطرح کرده باشد. در حالی که در افغانستان -که من هشت سال مشاور رئیس جمهورش بودم- سایت "آیسا" وجود دارد که به علاقه‌مندان اجازه می‌دهد ظرف ۴۸ ساعت بر مبنای قواعد سرمایه‌گذاری افغانستان شرکتی را به ثبت رسانده و با کارت اعتباری هزینه‌های ثبت شرکت را پرداخت کنند.

عمادی اضافه کرد: این امکان در ایران وجود ندارد. زیرا قوانین و مقررات شفاف نبوده و دست و پا گیر هستند. تا زمانی که این مشکلات حل نشود هیچ سرمایه‌گذاری جذب بازار ایران نخواهد شد.

وی بیان کرد: ما از نظر سرمایه و تکنولوژی ضعف داریم. ما تکنولوژی ارزان کارآمد و متناسب می‌خواهیم و دنبال تکنولوژی ۱۰۰ درصد پیشرفته نیستیم. ما می‌توانیم از هلند هم تکنولوژی گلخانه وارد کنیم، اما مترمربعی ۴۰۰ دلار هزینه برایمان دارد در صورتی که گلخانه خورشیدی چینی می‌توان با صرف هزینه ٣٥ دلاری به ازای هر مترمربع نیازهای کشور را تأمین کند.

عمادی ادامه داد: این تکنولوژی در استان شان دونگ چین ۵۳۰ هزار هکتار زمین را زیر پوشش برده است.

تا مدیریت بخش کشاورزی نتواند طرح تجاری سودآور و تضمین شده تعریف کند و ضمانت حفظ سرمایه و برگشت پول از مجاری معتبر و رسمى مشخص نباشد، سرمایه‌گذار وارد چرخه سرمایه‌گذاری در این بخش نخواهد شد.

مشاور امور فن‌آوری‌های نوین وزارت جهاد کشاورزی اضافه کرد: برای بخش کشاورزی باید چارچوب‌های همکاری مشخص شود، مثلاً ابتدا باید مشکلات را پیدا کنیم. نخستین مشکل ما آب است و بالابردن بهره‌وری آب باید هدف اصلی دولت باشد.

وی گفت: باید نظام‌های نوین تکنولوژی آبیاری که مصرف آب را به ازای تولید هر کیلوگرم محصول کاهش دهد و گلخانه هایی که تبخیر را کم کند و تولید محصول را افزایش دهد، در ایران ایجاد کنیم. همچنین باید بذرهایی داشته باشیم که راندمان مناسب داشته باشند و به دنبال آن تکنولوژی ماشین آلات و غیره را به بخش کشاورزی وارد کنیم. ما زمینه‌های نیاز خود را باید شناسایی کنیم و دقیقا مشخص کنیم که در حوزه آب چه نیازهایی داریم تا سرمایه‌گذاران را به مسیر درست هدایت کنیم.

عمادی ادامه داد: باید در جاهایی که هدر رفت آب و تبخیر داریم، وارد برنامه‌ریزی شویم. این کار باید توسط بنگاه‌های خصوصی دو کشور پیگیری و در چارچوب‌های مشخص اجرا شود.

وی بیان کرد: می‌توانیم روش‌های آبیاری ضمانت شده از چین خریداری کنیم که کنترل و نگهداری، حتی آموزش به کشاورزان توسط این کشور انجام شود.

مشاور امور فن‌آوری‌های نوین وزارت جهاد کشاورزی عنوان کرد: در حال حاضر چین نظام آبیاری خود را از فلسطین اشغالی و اسپانیا کپی کرده است. این نظام ترکیب شده را بدون اینکه نیازی باشد با فلسطین اشغالی ارتباط بگیریم، می‌توانیم از چین خریداری کنیم. این یک امتیاز بالا است.

عمادی افزود: به دلایل مختلف ایران نمی‌تواند از فلسطین اشغالی تکنولوژی خریداری کند. اما این کشور یکی از پیشرفته‌ترین نظام‌های آبیاری منطقه را در اختیار دارد. کشور چین می‌تواند در این رابطه شریک تجاری خوبی برای دولت ایران باشد.

وی تأکید کرد: با توجه به وضعیت بحرانی آب در ایران می‌توان با خرد و برنامه‌ریزی جلوی بحران دشت‌ها را بگیریم. تکنولوژی را البته ۱۰۰ درصد نمی‌توان از سایر کشورها وارد کرد، بلکه باید این تکنولوژی‌ها بومی‌سازی شود./

secure image
تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به اتحادیه مرکزی شرکت های تعاونی تولید روستایی کشور می باشد.