کد خبر: 1073
تاریخ انتشار: 30 مهر 1393 - 15:13
پروژه «ارتقاء کیفیت بذر و مدیریت تلفیقی دام و علوفه»، از طرح تا اجرا
(قسمت 1)

ايران داراي 1250تعاوني توليد مي باشد كه هر كدام داراي 500-300 عضو و متوسط 3000 هكتار اراضي تحت تملك مي باشد. اين تعاوني ها در ارائه كمك هاي فني و مكانيزاسيون و خدمات مالي و خريد نهاده ها و ارائه آنها به زارعين عضو نقش موثري دارند . علاوه بر تعاوني هاي توليد، شركت هاي سهامي زراعي نيز با سطح پوشش قريب به 4 ميليون هكتار،  وجود دارند كه اراضي زارعين عضو آنها تحت مديريت واحد اداره مي شوند.

شركت هاي تعاوني توليد و سهامي زراعي نهادهاي غيردولتي هستند که توسط سازمان مركزي تعاون روستايي ايران  (CORC) يكي از سازمانهاي تحت پوشش وزارت جهاد كشاورزي، هدايت و حمايت مي شوند . اين تعاوني ها در فعاليت هاي كشاورزي اشتغال داشته و عمدتاً توليدگر محصولات زراعی، باغیدامي و بذر محصولات زراعی می باشند.

                               

اولويت هاي وزارت جهاد كشاورزي براي توليد بذر گواهي شده

با توجه به سیاست های ابلاغ شده از سوی وزارت جهاد کشاورزی، تولید بذر گواهی شده محصولات جو و یونجه از اولویت های این وزارتخانه می باشد و اراضی بسیار وسیع در گستره کشور، پرسنل با تجربه و مدیریت عمدتا کارآمد تعاونی های تولید و شرکت های سهامی زراعی این شرکت ها نقش تعیین کننده ای در تولید بذور گواهی شده جو ، یونجه و دیگر محصولات ایفا می کنند.

در راستای این سیاست ها پروژه ای در جهت تولید بذر گواهی شده جو، یونجه، سیب زمینی و گندم و همچنین بهبود مدیریت تولید گوسفند جلساتی با حضور آقایان مهندس صفایی رياست سازمان مركزي تعاون روستايي ، مهندس مهدي دوست مديركل دفتر نظام هاي بهره برداري ، مهندس ابطحي مديرعامل اتحاديه مركزي تعاوني هاي توليد و دکتر مجید دهقان شعار یکی از مشاوران کشاورزی بین المللی AIC، برگزار گردید و استفاده از خدمات مشاوره ای AIC  ارتباط با ارتقاء کیفیت بذر و تو لید بذر گواهی شده مورد نیاز این شرکت ها و مدیریت تلفیقی تولیدگوسفند و علوفه توسط شرکت تعاوني توليد و سهامي زراعي مورد تاکید قرار گرفت و تصمیم گرفته شد اقدامات لازم توسط اتحادیه مرکزی تعاونی های تولید کشور و دفتر نظامهای بهره برداری سازمان، برای بازدید مشاورانAIC  از 40 شرکت تعاوني توليد و سهامي زراعي صورت گیرد تا پس از ارزیابی آنها 10-12 شرکت که در شرائط کنونی دارای ظرفیت های فنی پرسنلی لازم می باشند به عنوان پایلوت اجرای پروژه های زیر انتخاب گردند.

1-    توليد بذر گواهي شده محصولات يونجه، سيب زميني ، جو و گندم در تعاونی های تو لید و شرکت های سهامی زراعی

2-     بهبود مديريت تلفيقي تولید گوسفند ایرانی و علوفه با ارزش غذائی مطلوب در تعاونی های تو لید و شرکت های سهامی زراعی

در ادامه، مقرر شد این پروژه ها با محوریت اتحادیه مرکزی تعاونی های تو لید کشور و با نظارت سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران (دفتر نظامهای بهره برداری) و استفاده از مشاوران بین المللی کشاورزی ACI   طی 5 سال اجرا گردد.

 

بازدید از 40 شرکت تعاوني توليد و سهامي زراعي

 برای ارزیابی امکانات فنی و پرسنلی شرکت های تعاونی تولید و سهامی زراعی 40 شرکت منتخب بازدید بعمل آمد و امکانات فنی آنها مورد ارزیابی مقدماتی قرار گرفت و تصمیم گرفته شد تا با انجام ارزیابی های تکمیلی توسط  یک گروه کارشناسی متشکل از کارشناسان بین المللی، کارشناسان اتحادیه مرکزی تعاونی تولید و دفتر نظام های بهره برداری سازمان تعاون روستائی نسبت به امکان سنجی لازم برای اجرای پروژه های زیر اقدام لازم معمول گردد.

ضمنا با انجام بازديد آقایان پروفسور جان هامپتون (عضو انجمن بین المللی مشاوران کشاورزی و رئیس مرکز تحقیقات بذر دانشگاه لینکلن کشور نیوزیلند) و دكتر مجيد دهقانشعار از دو تعاوني توليد دیگر در استان اصفهان ( هرمز آباد و زاينده رود ) در فروردين سال 1393 ، امکانات این تعاونی ها برای اجرای پروژه ها نیز مورد ارزیابی قرار گرفت.

 

ارزیابی فنی 12 تعاوني توليد و سهامي زراعي

بر اساس ارزیابی های انجام شده از 40 شرکت یاد شده  توسط دكتر مشاوران بین المللی : آقایان دکتر فيل رولستون ، تيم هاروي و دكتر مجيد دهقانشعار در ارديبهشت ماه 1393 ، 12 شرکت بر اساس پتانسيل هاي موجود بعنوان پايلوت مقدماتي انتخاب شد. مقرر گردید تا در طی اجرای پروژه ها يافته های پروژه ها در اختیار کلیه تعاوني هاي توليد و شركت هاي سهامي زراعي قرار گیرد.

 

ليست تعاوني هاي توليد و شركت هاي سهامي زراعي فعال با ذكر پروژه هاي  اجرايي آنها

 

 

استان

نام سايت اجراي پروژه

پروژه هاي اجرايي

 

1

 

تهران

شركت تعاوني توليد نواب صفوي

 - ايجاد سايت بوجاري بذر گواهي شده يونجه

-  توليد بذر گواهي شده جو

شركت تعاوني توليد قائميه

 

-  توليد بذر گواهي شده جو

2

همدان

شركت تعاوني توليد قپاق تپه

 

-  مديريت تلفيقي گوسفند و توليد علوفه

3

مركزي

شركت تعاوني هفتاد قله

 

- توليد بذر گواهي شده جو، يونجه و سيب زميني

 

 

4

 

 

اصفهان

شركت سهامي زراعي گلپايگان

  - مديريت تلفيقي گوسفند و توليد علوفه

-  توليد بذر يونجه ، سيب زميني و جو

شركت تعاوني هرمز آباد

 

-  مديريت تلفيق گوسفند و توليد علوفه

-  توليد كلاس هاي بذري سيب زميني خاصه SE

-  توليد بذرجو

 

5

 

خراسان رضوي

شركت سهامي زراعي نيل آباد

-  مديريت تلفيقي گوسفند و توليد علوفه

-  توليد بذر يونجه گواهي شده

شركت هاي تعاوني توليد تحت پوشش

اتحاديه شهرستان نيشابور

 

- مديريت تلفيقي گوسفند و توليد علوفه توليد

- توليد بذر يونجه گواهي شده

6

خراسان شمالي

شركت سهامي زراعي بهكده

 

- مديريت تلفيقي گوسفند و توليد علوفه

- توليد بذر جو، يونجه و سيب زميني گواهي شده

7

گلستان( گنبد)

شركت هاي تعاوني توليد گلستان 1،2،3،4

بوستان 1و2

 

- پروژه هاي اجرايي توليد بذر گندم و جو گواهي شده

8

فارس

تعاوني هاي تحت پوشش شيراز

 

- توليد بذر گواهي شده گندم و جو و سيب زميني

- ايجاد سيستم فرآوري بذر براي گندم و جو

9

بوشهر

تعاوني توليد در بوشهر

 

- توليد بذر گواهي شده گندم، جو و خاصه يونجه

 

 

 انتقال یافته های فنی پروژه های الگوئی به کلیه شرکت های تعاونی تو لید و سهامی زراعی کشور با استفاده از موبایل های هوشمند

به منظور سرعت بخشیدن به انتقال یافته های فنی و تحقیقاتی دو پروژه ارتقاء کیفیت بذر و تو لید بذر گواهی شده ومدیریت تلفیقی گوسفند و علوفه به کلیه شرکت های تعاونی تو لید و سهامی زراعی کشور مشاورانAIC   آمادگی دارن تا در صورت فراهم بودن شرایط فنی لازم در ایران (خاصه سرعت اینترنت) نسبت به طراحی سایت خاص اینترنتی  مبتی بر فن آوری Android Operating Syste   برای کلیه اعضاء شرکت های تعاونی تو لید و سهامی زراعی اقدام کنند. با استفاده از این سیستم آن دسته از اعضاء شرکت های تحت پو شش اتحادیه تعاونی های تولید که دارای موبایل هوشمند می باشند می توانند در اسرع وقت از یافته های فنی پروژه ها بصورت تصویری ( ترویج مصور) و بصورت نوشتاری فراهم آورند.

  

برگزاری کارگاه آموزشی برای مديران عامل 40 تعاونی تولید، اتحاديه هاي استاني شركت هاي تعاوني هاي توليدو برگزیدگانی از شرکت های سهامي زراعي قبل از  بازدید از شرکت های تعاونی تو لید و سهامی زراعی

به منظور آشنائی با مديران عامل 40 تعاونی تو لید، اتحاديه هاي استاني شركت هاي تعاوني هاي توليدو برگزیدگانی از شرکت های سهامي هاي زراعي و شنیدن نقطه نظرات فنی و اجرائی و تبادل نظر با آنها در ارتباط با پروژه ها ، یک کارگاه آموزشی توجیهی توسط مشاوران َAIC برای مدیران تعاونی های تولید و سهامی زراعی در ارتباط با اهداف، روش های اجرائی و نحوه همکاری های فنی در ارتباط با پروژه های پیشنهادی برگزار گرديد و نظرات شرکت کنندگان برای اجرای پروژه ها کسب گردید. این نشست کارشناسی موجب گردید که مدعوین با فلسفه اجراعی پروژه ها قبل از بازدید از سایت ها کاملا آشنا شده و در فاصله این جلسه تا زمان بازدید از سایت ها آمر و اطلاعات خواسته شده را برای مشاوران  AIC  آماده نمایند.

اهداف پروژه

1-    افزايش چندقلوزايي ، سرعت رشد و توليد گوشت خالص گوسفند هاي متعلق به تعاوني هاي توليد و سهامي زراعي از طريق گزينش هاي قوچ و میش برتر و بهينه سازي ژنتيكي همراه با بهبود تغذيه و تامين علوفه در 6 سايت اجرايي بصورت پايلوت براي ديگر تعاوني هاي توليد و سهامي زراعي خواهد بود.

2-    افزايش محصول و بهبود كميت بذر توليدي بونجه، جو، گندم و  سيب زميني و توليد بذر در كلاسهاي مختلف بذري از جمله گواهي شده زير نظر موسسه تحقيقات ثبت و گواهي بذر و نهال و عرضه آن به بازار تحت برند اتحاديه مركزي تعاوني هاي توليد.

3-    بهبود در فرآيند سخت افزاري و نرم افزاري سيستم هاي بوجاري بذر گندم ، جو، يونجه براي ارتقاء كيفيت بذور فرآوري شده.

4-    ارتقاء دانش فنی نیرو های شاغل در تعاوني هاي توليد و سهامی زراعی از طریق ارائه آموزش هاي مرتبط با پروژه ها در سايت هاي اجرای  پروژه براي تعاوني هاي توليد و سهامی زراعی مورد نظر اتحاديه مركزي تعاوني توليد.

 

اسامی و سوابق علمی و تجربی مشاورین بین المللیAIC

1-                 Dr.Phil Rolston : مديراجرائي AIC ، متخصص توليد علوفه و صاحب نظر شناخته شده بين المللي در زمينه بهبود و توسعه پایدار مرتع و توليد بذر

2-                 Tim Harvey : متخصص بين المللي مديريت توليد و توسعه صنعت گوسفند

3-                 دكتر مجيد دهقان شعار، مشاور بين المللي– فوق تخصص تكنولوژي بذر و هماهنگ كننده پروژه امکان سنجی

 

ارزیابی مشاوران AIC  در ارتباط با وضعیت کنونی کشت بذر جو و یونجه در اراضی شرکت های تعاونی تو لید و سهامی زراعی بشرح زیر می باشد:

محصول جو

-      متوسط عملکرد محصول جو در اراضی تحت آبیاری تعاونی های تو لید و سهامی زراعی حدود 5-5/4 تن در هكتار آبي  مي باشد .

-      ارزيابي مشاوران  AIC  حاكي از اين است كه بذور مصرفي زارعين ازنظر خلوص ژنتيكي و فیزیکی با مشكلات جدي مواجه مي باشد . عدم یکنواختی بوته ها در آن گروه  از مزارع  زارعین که از بذور خود مصرفی استفاده می نمایند کاملا واضح و در اراضی که از بذر گواهی شده استفاده می کنند نیز وجود دارد. علت نا خالصی را می توان ناشی از اختلاط ارقام در مزارع  بذری وهمچنین اختلاط بذور ارقام مختلف در طی فرآیند بوجاری دانست.

-      علیرغم مصرف کافی بذر (150-200 کیلو گرم در هر هکتار) تراکم بو ته قوی در مزارع نسبتا کم بوده که دلیل آنرا می توان  ناشی از درصد جوانه زنی پائین و قدرت سبزکم  (Low seed vigor) و درصد استقرار پائین گیاهان در مزارع دانست .

-      وجود بيماري هاي بذرزاد در مزارع از دیگر مشکلات تولید محصول جو در اراضی زارعین می باشد  که می توان با بهبود کیفیت ضد عفونی بذور در طی فرآیند بوجاری بر این بیماری ها را کنترل نمود.

-      یکی دیگر از مشکلات جدی در ارتقاء کیفیت بذر تو لیدی استفاده از تکنو لوژی قدیمی و ناکارآمد برای پروسس بذور می باشد. سيستم هاي بوجاري بذر فاقد دستگاه Gravity Separator  بوده که در نتیجه بذور در حال بوجاری بر اساس چگالي يا وزن مخصوص جدا نمی شوند. این نقصان باعث می شود تا بذور دارای ذخيره غذايي نا کافی و به اصطلاح لاغر(Insufficient Food ReserveSeed with) وارد توده بذربوجاري شده گشته و موجب كاهش درصد استقرار گياه در مزارع زارعين  گردد.

محصول یونجه

يونجهمهمترین محصول علوفه اي است که از خانواده گروه لگومينوز مي باشد . ایران یکی از سرزمین های مادری این گیاه بوده و نام علمی آن (Medicago Sativa ) از سلسله ماد ها اقتباس شده است. متاسفانه علیرغم سابقه کشت این محصول در ایران و اهمیت بسیار زیاد این محصول برای تو لید پروتئین حیوانی زارعین ایرانی با مشکلات جدی در ارتباط با کشت این محصول مواجه می باشند.برخی از این مشکلات عبارتند از:

- عدم دسترسی به ارقام پر محصول و متحمل به آفات و بیماری ها

- پائین بودن كيفيت بذر وعدم آماده سازي بهينه بستربذر،  اعضاء شرکت های تعاونی تولید و سهامی زراعی مجبور به مصرف حدود 60 كيلوگرم بذر یونجه در هر هكتار مي باشند تا بتوانند به تعداد بوته كافي استقرار يافته در زمين دست یابند. اين در حالی است كه در صورت استفاده از بذر با کیفیت و آماده سازی مطلوب زمین بذر مصرفی در هر هكتار حدود 12 كيلوگرم خواهد بود.  بطور مثال مصرف بذر یونجه توسط زارعین در كشور نيوزيلند حدود 10-12 کیلو می باشد .

-      وجود آلودگی مزارع یونجه به علف هاي هرز مختلف می باشد.

-      صدمات وارده به محصول توسط حشرات زیان آور خاصه سرخرطومي يونجه  پیوست (Alfalfa Weevil) عوامل محدود كننده توليد وکاهش كيفيت علوفه مي باشند.

-      آلودگی به بذر علف های هرز و خا صه بذر گیاه پارازیت سس در بخش زیادی از تو ده های بذری مو جود در بازار از اهم آنها می باشد.

-      بذر يونجه مصرفي بهره برداران از نظر كيفي بسيار كم كيفيت مي باشد كه دليل آن را مي توان در ناكارآمد بودن دستگاههاي بوجاري در جداسازي مواد خارجي و بذور ريز و نابالغ دانست كه قدرت سبز كردن در مزرعه را ندارند .

-      تكنولوژي فرآوري بذر در شرکتها بسيار قديمي بوده و فاقد دستگاه جداكننده بذور بر اساس وزن مخصوص مي باشند. عمدتاً بذور مصرفي عليه آفات و بيماري ها ضد عفوني نشده و بذوری كه ضدعفوني مي شوند نيز بدليل قديمي بودن تكنولوژي دستگاه ضدعفوني كننده بخشي از بذور بيش از حد ضدعفوني مي شود و بخشي ديگر بسيار كم و يكنواختي در پوشش سموم ديده نمي شود.

سيب زميني

-     سيب زميني محصول مهمي است كه داراي نقش استراتژيك در سبد غذايي مردم دارا مي باشد. كميت و كيفيت محصول سيب زميني بشدت تحت تاثير آلودگي غده هاي سيب زميني به ويروس ها مي باشد.

-    براي افزايش كيفيت و كميت محصول استفاده از غده هاي سيب عاري از ويروس سيب زميني خاصه ریز غده ها ( ميني تيوبر) كه از كشت بافت حاصل مي شوند الزامي است. مراقبت هاي لازم براي عدم آلودگي مزارع نقش بارزي در افزايش توليد دارند . در این ارتباط رعايت فواصل ايزولاسيون كه بر اساس استانداردهاي موسسه ثبت و گواهي بذر و نهال بايد انجام پذيرد از الزامات توليد بذر سيب زميني مي باشد.

-     با توجه به اينكه هر سال در ايران به مقدار كافي ميني تيوبر گواهي شده توليد مي گردد محدوديتي از نظر ميني تيوبر وجود ندارد و باتوجه به اراضي مناسب بسيار وسيع توان كارشناسي و پرسنلي تعاوني هاي توليد و سهامي زراعي امكان توليد بذر گواهي شده توسط اتحاديه مركزي تعاوني هاي توليد و تحت نام ( برند) اتحادیه وجود دارد كه اين كار مي تواند علاوه بردرآمد بسيار قابل توجه براي اتحاديه و تعاوني هاي تحت پوشش و شركت هاي سهامي زراعي ، كشور را از ورود بذر سيب زميني و ا فزايش توليد ايران ياري دهد.

 

secure image
تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به اتحادیه مرکزی شرکت های تعاونی تولید روستایی کشور می باشد.